Czas na zmianę podejścia do opieki nad dziećmi w sytuacji rozstania rodziców – uważa nowopowstała Fundacja Dobre Współrodzicielstwo. Właśnie zaprezentowała wstępne wyniki badań, które wskazują, że aż 67% Polaków popiera ustawową pieczę współdzieloną. To model, w którym dziecko mieszka z każdym z rodziców przez określony, cyklicznie powtarzający się czas, tak, żeby oboje mieli równy udział w jego życiu. Jak wyjaśniają eksperci FDW takie rozwiązanie jako punkt wyjścia i bazowy model po rozstaniu może całkowicie poprawić sytuację dzieci, bo nareszcie staną się one podmiotem, a nie przedmiotem postępowań.
– Dziś, w ogromnej większości przypadków w sytuacji rozstania rodzice walczą między sobą o prawo do kontaktu z dzieckiem w sądzie. To sprawia, że dziecko jest jak wstążka zawiązana na linie, którą ojciec i matka przeciągają w obecności sądu. Taki system chcąc nie chcąc zachęca ich do sporu, a dziecko niestety staje się jego przedmiotem – mówi dr Honorata Janik Skowrońska, fundatorka i przewodnicząca Rady Fundacji, adwokatka i autorka monografii o pieczy współdzielonej, mama Liliany i Konrada.
Dlatego eksperci Fundacji chcą promować rozwiązanie, które ich zdaniem może zapobiec sytuacjom, w którym pary po rozstaniu nawet nieświadomie sprawią, że walka o kontakt z dzieckiem staje się de facto kontynuacją tego sporu między dorosłymi, który doprowadził ich do rozstania. To o tyle istotne, że rozwody w Polsce od lat utrzymują się na wysokim poziomie – rocznie jest ich ponad 57 tys., a do sądów trafia ponad 80 tys. pozwów rozwodowych. Najnowsze dane mówią, że na 100 małżeństw – 40 kończy się rozwodem.
– Rozstania i rozwody i spustoszenie do jakiego doprowadzą, jeśli chodzi o psychikę naszych dzieci sprawi, że za jakiś czas będzie to w Polsce ogromny problem społeczny. Już dziś musimy o tym myśleć i przeciwdziałać. Piecza współdzielona jako rozwiązanie wyjściowe może to zmienić, bo od początku stawia dziecko w centrum. To całkowicie odwraca sytuację. To co dziś jest wyjątkiem, teraz ma szansę stać się regułą – wyjaśnia Paweł Sołtys, fundator i członek rady fundacji, przedsiębiorca medialny i dziennikarz ekonomiczny, tata Emila i Edwina.
Diagnozę Fundacji potwierdzają wyniki pierwszego ogólnopolskiego badania socjologicznego uzyskane w reprezentatywnym badaniu na próbie 1034 osób.
Powszechne poparcie dla pieczy współdzielonej
Postulat wprowadzenia domyślnej pieczy współdzielonej w sytuacji rozstania rodziców ma masowe poparcie. Aż 67,4% Polaków opowiada się za wprowadzeniem pieczy współdzielonej jako podstawowej formy opieki. Oznacza to powszechne poparcie dla rozłożenia równej odpowiedzialności i obecności obojga rodziców w życiu dziecka jako normy, a nie przywileju wywalczonego po latach procesu.
Wyniki badań wskazują na powszechność oczekiwań społecznych, bez względu na wiek, płeć czy sytuację rodzinną. We wszystkich kluczowych kwestiach wyniki wskazują na społeczny mandat do reformy prawa rodzinnego w Polsce.
Czym jest piecza współdzielona?
Pieczą współdzieloną jest wykonywanie przez każdego z rodziców władzy rodzicielskiej oraz zamieszkiwanie dziecka z każdym z nich przez określony, cyklicznie powtarzający się czas w sposób umożliwiający dziecku udział w jego życiu przez każdego z rodziców.
Polacy przeciw izolacji rodzicielskiej
Badania potwierdzają również, że obecna sytuacja wymaga pilnej zmiany. Dane są alarmujące: aż 81,2% Polaków uznaje izolowanie dziecka od jednego z rodziców za istotny problem społeczny, który wymaga pilnej interwencji systemowej. To sygnał, że obywatele dostrzegają destrukcyjny wpływ izolacji rodzicielskiej, która wpływa nie tylko na dzieci w skonfliktowanych rodzinach, ale na kondycję całego młodego pokolenia.
Problem ten jest nierozerwalnie związany z mechanizmami, jakie promuje obecny model prawny. System, w którym jeden z rodziców zazwyczaj „wygrywa” główną opiekę, a drugi staje się jedynie „odwiedzającym”, jest paliwem dla sporów. Potwierdzają to sami respondenci – 77,6% Polaków jest przekonanych, że ograniczanie kontaktów z drugim rodzicem nie wynika z troski o dobro dziecka, lecz jest konsekwencją konfliktu między dorosłymi.
Fundacja upomina się o dobre współrodzicielstwo
Diagnoza ekspertów Fundacji Dobre Współrodzicielstwo jest jasna: dziecko nie jest i nie powinno być stroną sporu dorosłych. Ma niezbywalne prawo do miłości, wsparcia i obecności obojga rodziców – matki i ojca – zawsze wtedy, gdy jest to dla niego bezpieczne. Odpowiedzialne, systemowe wzmocnienie współrodzicielstwa przyczyni się do ograniczenia konfliktów rodzinnych oraz lepszej ochrony dobra dzieci w Polsce.
FDW zrzesza wybitnych ekspertów z zakresu prawa, socjologii, komunikacji i biznesu. W gronie liderów Fundacji są m.in: dr Honorata Janik Skowrońska, adwokat, mediator i konsultant biznesowy, dr hab. Małgorzata Such-Pyrgiel, socjolożka i metodolożka, Rafał Sonik, przedsiębiorca, kierowca rajdowy i działacz społeczny czy Paweł Sołtys, przedsiębiorca medialny i dziennikarz ekonomiczny.
– W pracy naukowej analizuję przemiany współczesnego społeczeństwa i widzę tu wyraźną cezurę. Te 81,2% osób dostrzegających problem izolacji to apel o nową kulturę dialogu. Jako socjolog i metodolog uważam, że te dane to dowód na konieczność systemowej transformacji, która zminimalizuje koszty emocjonalne rozstań dla dzieci i zatrzyma erozję więzi międzypokoleniowych – podkreśla dr hab. Małgorzata Such-Pyrgiel, socjolożka, badaczka i dydaktyczka, fundatorka Fundacji Dobre Współrodzicielstwo, a prywatnie mama Bianki i Niny.
Eksperci Fundacji podkreślają, że zarówno w prawodawstwie, jak i w praktyce należy stawiać dobro dziecka w centrum, promując jego prawo do stabilnej obecności obojga rodziców. Realizacja tej misji wymaga jednak połączenia twardych kompetencji prawnych z empatią.
– Naszym celem jest wprowadzenie rozwiązań, dzięki którym dzieci będą współwychowywane przez oboje rodziców od urodzenia. Sztuka rozstania polega na tym, by prawo szło w parze z psychologią. Nasze badania dowodzą, że społeczeństwo jest gotowe na pieczę współdzieloną jako standard, który chroni naturalną i bezpieczną więź dziecka z każdym z opiekunów. Już wkrótce opublikujemy pełen raport z naszych badań, po którym nie będzie złudzeń, że pilne zmiany w ustawodastwie są potrzebne i – mam nadzieję – nastąpi to bardzo szybko – zaznacza dr Honorata Janik-Skowrońska.
Pierwsze przekrojowe badanie
Pełen raport Fundacji ukaże się w najbliższym miesiącu. Dokument zawierać będzie przekrojową analizę postaw społecznych, omówienie barier związanych z wdrażaniem zmian oraz rekomendacje legislacyjne, które mogą stać się podstawą nowoczesnego kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Jego aktualne zapisy wymagają zmian, aby odzwierciedlić społeczne potrzeby.
– W sporcie rajdowym liczy się współpraca całego zespołu – bez niej nie dojedzie się do mety. W rodzicielstwie jest podobnie – dobra komunikacja i wspólny cel, jakim jest dobro dziecka to fundament zdrowia psychicznego najmłodszych, a także samych rodziców. Fundacja to projekt, który ma sprawić, by dzieci nie wypadały z trasy z powodu błędów dorosłych. Wspieramy rozwiązania prawne, które czynią współrodzicielstwo standardem, bo każde dziecko zasługuje na obecność zaangażowanego ojca i matki, niezależnie od okoliczności. Nasz raport otworzy oczy wszystkim, którzy sądzili, że to problem dotyczący wąskiej grupy – mówi Rafał Sonik, przedsiębiorca, sportowiec rajdowy, działacz społeczny, fundator i członek Rady Fundacji, prywatnie: tata Gniewka oraz Radzia.
Nowa debata społeczna
Ważnym elementem tej strategii jest też zmiana języka, jakim posługujemy się w debacie publicznej.
– Przyszedł czas na nowy słownik rodzinny i społeczną debatę o tym, jak zadbać o dzieci, gdy ich rodzice się rozstają. Tzw. “walka o dziecko” to często efekt ogromnych emocji, a zarówno dzieciom, jak i rodzicom najbardziej przyda się komunikacja skoncentrowana na potrzebach. Naszym zadaniem jako Fundacji jest upowszechnienie wiedzy, że zbalansowany dostęp dzieci do obojga rodziców to fundament zdrowego społeczeństwa, a nie przedmiot rynkowych negocjacji – mówi Paweł Sołtys.
Całość działań operacyjnych spina Adam Juhanowicz, prezes zarządu Fundacji i doświadczony manager, prywatnie tata Franciszka.
O Fundacji Dobre Współrodzicielstwo
Misją Fundacji jest sprawić, by jak najmniej dzieci w Polsce cierpiało z powodu rozstania rodziców. Wymaga to działań edukacyjnych, systemowych i społecznych, które wzmocnią odpowiedzialne i współdzielone rodzicielstwo.
Naszym celem jest sytuacja, w której w Polsce spada liczba sporów sądowych, rośnie odsetek mediacji, a system państwowy skutecznie minimalizuje koszty emocjonalne rozstań dla dzieci.
Kluczowe obszary działalności Fundacji
- Równość rodzicielska
Dążenie do uznania pieczy współdzielonej za domyślny model opieki. - Prawa dziecka
Promowanie stałej i bezpiecznej obecności obojga rodziców w życiu dziecka. - Nowy słownik rodzinny
Zmiana języka debaty na skoncentrowany na potrzebach dziecka. - Świadome rodzicielstwo
Promocja obowiązkowych konsultacji psychologicznych w sytuacjach kryzysowych. - Edukacja społeczna
Warsztaty i szkolenia dla rodzin oraz profesjonalistów (sędziów, adwokatów, kuratorów). - Promocja badań naukowych
Pogłębianie wiedzy nad skutecznością modelu pieczy współdzielonej.
Kontakt dla mediów:
Adam Juhanowicz
prezes zarządu
E-mail: media@dobrewspolrodzicielstwo.org.pl
Tel: +48 693 500 530
Fundacja Dobre Współrodzicielstwo
dobrewspolrodzicielstwo.org.pl
ul. Leśna 15
30-232 Kraków