Wnioski ze Śniadania Eksperckiego Fundacji Dobre Współrodzicielstwo
– Największym wyzwaniem nie jest dziś samo wprowadzenie pieczy współdzielonej, lecz stworzenie systemu, który pomoże rodzicom odpowiedzialnie realizować współrodzicielstwo po rozstaniu – argumentowali uczestnicy śniadania ekspertów zorganizowanego 23 czerwca 2026 roku przez Fundację Dobre Współrodzicielstwo.
W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele świata nauki, edukacji, sądów rodzinnych, mediatorzy oraz autorzy publikacji poświęconych zagadnieniom dobra dziecka i odpowiedzialnego rodzicielstwa.
Spotkanie rozpoczęła prezentacja wyników najnowszego raportu Fundacji Dobre Współrodzicielstwo dotyczącego społecznego postrzegania pieczy współdzielonej w Polsce.
Wprowadzenie do dyskusji przedstawiły autorki raportu – dr hab. Małgorzata Such-Pyrgiel oraz dr Honorata Janik-Skowrońska. Następnie uczestnicy debaty podjęli rozmowę na temat korzyści, wyzwań i barier związanych z wdrażaniem modelu pieczy współdzielonej w praktyce.
W centrum dyskusji znalazło się pytanie o to, jak pogodzić rosnące społeczne oczekiwania dotyczące aktywnego udziału obojga rodziców w wychowaniu dziecka z realiami funkcjonowania rodzin po rozstaniu. Eksperci zwracali uwagę, że choć piecza współdzielona zyskuje coraz większą akceptację społeczną, to jej skuteczność zależy od wielu czynników wykraczających poza same przepisy prawa.
Uczestnicy podkreślali, że jednym z najważniejszych wyzwań pozostaje konflikt między rodzicami. W praktyce to właśnie wysoki poziom konfliktu często uniemożliwia skuteczne funkcjonowanie modelu współdzielonej opieki. Jednocześnie wskazywano na potrzebę wcześniejszego wykorzystywania mediacji oraz innych metod rozwiązywania sporów, zanim konflikt trafi na drogę sądową.
– Polacy są bardzo otwarci na stosowanie narzędzi które mają pomóc im w tych trudnych życiowych sytuacji. Piecza współdzielona nie może jednak oznaczać pozostawienia rodziców samym sobie. Potrzebujemy narzędzi, które pomogą rodzinom przejść przez konflikt z myślą o dobru dziecka – podkreślali uczestnicy
W trakcie debaty zwracano również uwagę na utrwalone wzorce kulturowe dotyczące ról rodzicielskich. Eksperci wskazywali, że zarówno społeczne oczekiwania wobec matek, jak i postawy części ojców mogą utrudniać budowanie modelu odpowiedzialnego współrodzicielstwa – choć podobnie jak w innych sferach ulega to ewolucji. Podkreślano przy tym, że współdzielenie praw rodzicielskich powinno zawsze wiązać się ze współdzieleniem odpowiedzialności za codzienną opiekę nad dzieckiem.
Dużo miejsca poświęcono również potrzebie edukacji rodziców. Uczestnicy wskazywali, że w Polsce nadal brakuje systemowych rozwiązań wspierających rozwój kompetencji rodzicielskich już na wczesnym etapie rodzicielstwa. Jako przykład przywoływano możliwość rozszerzenia edukacji prowadzonej obecnie w szkołach rodzenia o zagadnienia związane z komunikacją, współpracą rodziców oraz dobrem dziecka w sytuacjach kryzysowych.
Eksperci zwracali także uwagę na wyzwania stojące przed wymiarem sprawiedliwości. Wskazywano na potrzebę szerszego upowszechniania wiedzy o pieczy współdzielonej wśród sędziów rodzinnych, kuratorów sądowych oraz innych specjalistów pracujących z rodzinami. Szczególnie w mniejszych miejscowościach widoczny jest niedobór narzędzi szkoleniowych i wsparcia eksperckiego. Jednocześnie podkreślano istotną rolę sądów i mediatorów w początkowej fazie konfliktu rodzicielskiego, kiedy istnieje jeszcze możliwość wypracowania porozumienia.
Ważnym wątkiem była również dostępność pomocy psychologicznej i terapeutycznej dla rodzin. Uczestnicy zwracali uwagę na długie kolejki do publicznych form wsparcia, które często uniemożliwiają szybką reakcję w sytuacjach kryzysowych.
Szczególne miejsce w dyskusji zajęło zagadnienie podmiotowości dziecka. Eksperci podkreślali, że dobro dziecka wymaga zarówno wysłuchania jego potrzeb, jak i zachowania odpowiedzialności dorosłych za podejmowanie decyzji. Zwracano uwagę, że dziecko nie powinno być obciążane odpowiedzialnością za rozstrzyganie sporów między rodzicami ani podejmowanie decyzji, które przekraczają jego możliwości emocjonalne i rozwojowe.
Uczestnicy zgodzili się, że rozwój pieczy współdzielonej w Polsce wymaga nie tylko odpowiednich rozwiązań prawnych, ale również stworzenia spójnego systemu wsparcia obejmującego edukację rodziców, mediacje, pomoc psychologiczną oraz rozwój kompetencji przedstawicieli wymiaru sprawiedliwości. Wśród rekomendacji pojawiła się także potrzeba szerszego włączenia środowiska sędziów rodzinnych i kuratorów sądowych do debaty na temat przyszłości współrodzicielstwa w Polsce.
Spotkanie odbyło się w formule chatham house w Warszawie, umożliwiającej swobodną wymianę opinii i doświadczeń w gronie ekspertów.
Fundacja Dobre Współrodzicielstwo działa na rzecz promowania odpowiedzialnego współrodzicielstwa, wspierania rozwiązań służących dobru dzieci oraz upowszechniania wiedzy na temat pieczy współdzielonej, mediacji rodzinnych i współpracy rodziców po rozstaniu. Celem fundacji jest budowanie kultury dialogu i odpowiedzialności rodzicielskiej, która pozwala dzieciom utrzymywać wartościowe relacje z obojgiem rodziców.