DZIECKO POTRZEBUJE OBOJGA RODZICÓW – CZAS NA SYSTEMOWE WSPÓŁRODZICIELSTWO (PIECZĘ WSPÓŁDZIELONĄ)

My, niżej podpisani jako przedstawiciele organizacji społecznych, środowisk eksperckich, psychologowie, socjologowie, prawnicy, mediatorzy i rodzice, zwracamy się z apelem o podjęcie pilnych prac legislacyjnych i działań systemowych na rzecz realnego wzmocnienia w polskim porządku prawnym modelu współrodzicielstwa, w tym pieczy współdzielonej.

Naszym wspólnym celem jest tworzenie takich rozwiązań, które w praktyce umożliwią dzieciom budowanie trwałych i bezpiecznych więzi z obojgiem rodziców oraz ich rodzinami — zawsze z uwzględnieniem nadrzędnej zasady dobra dziecka.

Współczesna wiedza psychologiczna, socjologiczna, kierunki rozwoju prawa europejskiego oraz doświadczenia wielu państw pokazują, że w sytuacji konfliktu rodziców należy odchodzić od modelu rywalizacji o dziecko na rzecz modelu odpowiedzialnej współpracy dla dobra dziecka.

Dlaczego potrzebna jest zmiana

Dobro i bezpieczeństwo emocjonalne dzieci

Dzieci mają prawo do utrzymywania bliskich relacji z obojgiem rodziców, o ile nie występują zagrożenia dla ich bezpieczeństwa. Badania psychologiczne wskazują, że długotrwałe ograniczenie kontaktu z jednym z rodziców może wiązać się z podwyższonym poziomem lęku, trudnościami adaptacyjnymi i poczuciem utraty ważnej części własnej tożsamości.
Rozstanie dorosłych nie powinno oznaczać utraty jednego z rodziców w życiu dziecka.

Potrzeba usprawnienia systemu opiniodawczego (OZSS)

Dostrzegamy wyzwania związane z funkcjonowaniem Opiniodawczych Zespołów Sądowych Specjalistów, w tym długie terminy oczekiwania na terminy badań i opinie. W praktyce prowadzi to do utrwalania ograniczonego kontaktu dziecka z jednym z rodziców na wczesnym etapie postępowań.
Dlatego postulujemy, aby w sprawach, w których nie występują przesłanki zagrożenia dobra dziecka, punktem wyjścia do rozstrzygnięć była realnie rozważana piecza współdzielona.

Większa przejrzystość w finansowaniu potrzeb dziecka

Upowszechnienie współrodzicielstwa sprzyja bardziej partnerskiemu podejściu do ponoszenia kosztów utrzymania dziecka. Jasne, proporcjonalne zasady finansowe mogą ograniczać konflikty na tle alimentacyjnym i wzmacniać poczucie wspólnej odpowiedzialności rodziców.

Standardy prawne i społeczne

Zwracamy uwagę na potrzebę dalszego dostosowywania praktyki stosowania prawa w Polsce do obowiązujących standardów w Europie:

• Konstytucja RP (art. 18, 32 i 48) gwarantuje równość rodziców oraz prawo do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami.
• Konwencja o prawach dziecka (art. 9) podkreśla prawo dziecka do utrzymywania relacji z obojgiem rodziców, o ile nie stoi to w sprzeczności z jego dobrem.
• Rezolucja Rady Europy 2079 (2015) zachęca państwa członkowskie do wspierania rozwiązań sprzyjających współrodzicielstwu.

Równość płci w praktyce

Wzmacnianie współrodzicielstwa to korzyść dla całych rodzin — oznacza zarówno większe zaangażowanie ojców, jak i realne odciążenie matek. To także ważny element polityki równościowej i prorodzinnej.

Nasze postulaty

Apelujemy do instytucji państwowych o podjęcie prac nad:

1. Nowelizacją Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego
   Wprowadzenia domniemania pieczy współdzielonej w sytuacjach, gdy oboje rodzice posiadają kompetencje wychowawcze i nie występują istotne zagrożenia dla dziecka.
2. Usprawnieniem postępowań zabezpieczających
   Zapewnienie dzieciom możliwie szerokiego i bezpiecznego kontaktu z obojgiem rodziców na czas trwania postępowań sądowych, aby zapobiegać utrwalaniu się izolacji rodzicielskiej od jednego z rodziców.
3. Upowszechnieniem mediacji rodzinnej
   Rozwijanie mediacji skoncentrowanej na wypracowaniu planu wychowawczego i porozumienia rodzicielskiego, z naciskiem na potrzeby dziecka i deeskalację konfliktu.

Nasze dzieci to nasza wspólna odpowiedzialność

Dziecko nie jest stroną sporu dorosłych. Ma niezbywalne prawo do miłości, wsparcia i obecności obojga rodziców — matki i ojca — zawsze wtedy, gdy jest to dla niego bezpieczne.

Wierzymy, że odpowiedzialne, systemowe wzmocnienie współrodzicielstwa może przyczynić się do ograniczenia konfliktów rodzinnych oraz lepszej ochrony dobra dzieci w Polsce.

Jeśli zgadzasz się z naszym apelem. Podpisz. Razem możemy realnie wpłynąć na życie naszych dzieci.

W imieniu fundacji:
dr Honorata Janik-Skowrońska
dr hab. Małgorzata Such-Pyrgiel
Rafał Sonik
Paweł Sołtys